Noreg underteikna i 1999 Gøteborgprotokollen om å redusera utsleppa i Noreg av svoveldioksid (SO₂), nitrogenoksid (NO_X), flyktige organiske forbindingar (NMVOC) og ammoniakk (NH₃). I år 2000 var SO₂-utsleppa i Noreg på 29.000 tonn. Gøteborgprotokollen krev at Noreg reduserer utsleppa til 22.000 tonn innan år 2010.

SFT har berekna dei årlege samfunnsøkonomiske meirkostnadene til knapt 70 millionar kroner. Med bedriftsøkonomiske krav til lønnsemd er årlege meirkostnader rekna til å vera om lag 30 prosent høgare. Dette omfattar tiltak innanfor bransjane ferrolegering, treforedling, oljeraffineri og kjemisk produksjon.

Mindre utslepp gir stor miljøgevinst

Den nye rapporten illustrerer miljøeffekten av reduserte utslepp i form av redusert forsuring, materialskadar og helseskadar, til omtrent 50 millionar kroner i året. Det inneber at kostnadene ved å oppfylle Gøteborgprotokollen vert reduserte frå 70 til vel 20 millionar kroner per år.Til samanlikning vert forsura vassdrag kvart år kalka for rundt 100 millionar kroner.

Sur nedbør fører til omfattande fiskeskadar

Det er dokumentert ein nær samanheng mellom overskridingar av naturen si tolegrense og skadar på naturmiljøet. Sur nedbør er årsak til omfattande fiskeskadar i Noreg og har utrydda laksen i alle større laksevassdrag på Sørlandet. I tillegg til verknadene på økosystema, gir sur nedbør også skadar på materialar og kulturminner, slik som bygningar, skulpturar og bergkunst. SO₂ medverkar til danning av små partiklar i lufta, såkalla sekundærpartiklar, som sjølv i låge konsentrasjonar kan gi helseskadar.

Dersom Gøteborgprotokollen vert oppfylt, vil områdene i Noreg med overskridingar av naturen si tolegrense for forsuring verte reduserte med om lag 70 prosent i høve til 1990. Likevel vil tolegrensene framleis vera overskridne på sju til åtte prosent av arealet i Noreg.

Godt underlag for å vurdere kostnadene

Rapporten er skrive av SFT på oppdrag frå Miljøverndepartementet og er meint å vere eit bidrag til arbeidet med val av verkemiddel for å oppfylle Gøteborgprotokollen. Alle aktuelle tiltak og bedrifter er ikkje inkludert i rapporten. Analysen peikar difor ikkje konkret på kva bedrifter som kan koma til å måtta redusera SO₂-utsleppa, men han gir likevel eit godt bilete på kva kostnader som er knytt til å redusera SO₂-utsleppa.

Rådata til tiltaksvurderingane i rapporten er henta inn frå 30 bedrifter i Noreg som i dag har høge SO₂ -utslepp og frå Vegdirektoratet. Tiltaka som er inkludert i analysen omfattar 80 prosent av det forventa SO₂-utsleppet i år 2010.